Reportajen : Lidia Amaral
Tve-t, Segunda-feira 19/02/2024 Dili – Tenente Jeneral F-FDTL Reformadu Lere Anan Timor ne’ebé partisipa iha semináriu husu ba foin sa’e sira atu fo fiar no tau konfia nafatin ba Lider Nasionál, Kay Rala Xanana ho ekipa hodi finaliza servisu ne’e disputa fronteira terrestre.
Lere Anan Timor husu atu ema sukat ibun hasoru Xanana, tanba la’òs foin agora maka Xanana defende soberania Timor-Leste, maibé iha funu Xanana hatudu kedas ona to’o mai ohin loron.
“Ha’u hanoin esplika asaun Primeiro Ministro Xanana klaru agora ita hotu tenke hamutuk hodi apoio ba servisu ne’ebe nia halo la’os politiza tun sae fali tamba ita nia povu iha Oe-cusse mos hateten ida ne’e,”Dehan Tenente Jeneral Reformadu Lere Anan Timor, iha salaun CNE sesta-feira (16/02).
Entretantu, Xefe Ekipa Téknika Negosiasaun Fronteira Terrestre ba Segmento Não Rezolvido TL-RI, Embaixador Roberto Soares reforsa katak, ohin loron sosiedade Timor liu-liu parte lider opozisaun balun hanoin sala hodi defema servisu ekipa nian, maibé, ekipa kontinua servisu ho domin defende pozisaun Timor-Leste atu rezolve direitu soberania Timor-Leste nian tuir aspetu sosial, kulturál antropolójiku.
Roberto hatutan, iha negosiasaun ne’e halo bazeia ba akordu provizóriu iha 2005 ne’ebé haree ba segimentu tolu mak fronteira mota Memo Munisípiu Bobonaro, no rua seluk mak iha enklave Oé-Cusse nian, ida iha Bizaela Sunan Obe no ida mak Noel Besi Citrana Naktuka.
Atu solusiona segimentu naun rezolvidu sira ne’e, iha 2013 Timor-Leste no Indonézia konsege solusiona tiha segimentu Memo iha Munisípiu Bobonaro, iha mota ida naran Dilolme Memo parte hotu-hotu iha konkordánsia hodi utiliza liña mediana ka median line katak mota ne’e fahe bá rua, sorin balu Timor-Leste nian no sorin seluk Indonézia nian haree husi perspetiva legal, antropolójika, sosial-kultural no vida uma populasaun sira iha parte fronteira.
“Atu rezolve segimentu naun rezolvidu rua hanesan Bizaela Sunan no ida mak Noel Besi Citrana Naktuka mak ekipa tekniku hare pontu kordinadas ne’ebe komesa analiza no hahu halo tradusaun ba mapa sira ne’e atu sai dokumentu ofisial hodi prosesu ida ne’ebe sustifikadu rigorozu no oinsa mak ita atudefende buat ne’ebe ita nian atu nune’e mak ita bele manan ba buat ne’ebe ita luta durante ne’e hamutuk ho PM Xanana
Ekipa foin lalais fila hosi Jakarta ba kedas fronteira Oé-Cusse hodi esklarese ba povu sira kona-ba fronteira Bizaela Sunan Obe no Noel Besi Citrana Naktuka sei kontinua rezolve too hetan konsensu ida. foin nasaun rua bele selebra akordu formal.














