Reportajen : Madalena Reis
Tve-t Dili, Segunda-feira (26-01-2024) – Liu husi intervensaun politika Partidu Kmanek Haburas Unidade Nasional Timor Oan ( KHUNTO) iha Parlamentu Nasional, preokupa maka’as relasiona ho issue ne’ebe sai, polémika iha rai laran, espesialmente area Saúde
António Verdial de Sousa Gama deklara, Deputadu Lutansa ita nia rejistensia sira, liu husi Povo Maubere, ninia objetivu klaru tebes, hakarak Ukun Rasik an, Kaer Rásik Kuda Talin, hodi Serbí no Bali ita nian soberania RDTL no Serbí Povo Timor-Leste domin.
“Ohin iha fatin ida ne’e, hau koalia sasan nebe realistika, liga ba saude. Iha Postu Administrativo Letefoho Munisipio Ermera iha Posto Saude 9, no uniku ida deit maka funsiona, maka Postu Saude Goulolo, no sira seluk la funsiona, tamba pesoal saude agora daudaun laiha. Nune mos iha Suco Obulo Posto Administrativo Atsabe Posto Saude laiha, no menus tebes agente saude, hodi tau matan ba populasoens nebe iha fatin ne’eba mesmu que populasaun barak tebes”, dehan verdial liu husi intervensaun politika iha Parlamentu Nasional, (26/02).
Husi Suco Obulo hakat kedas ba iha Posto Administrativo Alas, Munisipio Maunfahe (Informasaun Klaru/Realistika) ami hetan katak Governu hapara kontratadu Saude iha Rai Alas no presija ita hatene katak Posto Alas iha ninian Suco lima maka hanesan : Suco Uma Berloic, Suco Dotik Suco Mahakidan, Suco Taitudak no Suco Aituha.
Ho nune’e Bankada Opozisaun husu Governu presija tau iha konsiensia katak, Suco lima ne’e, ninian populasaun barak, nebe presija tebes governu nia atensaun espesial ba area saude. Problema nebe agora daudaun mosu iha neba maka hanesan : Rekursus Humanus menus tebes, Iha Alas Sentru Saude ida deit, ho nia Postu Saude 6 kedas maka hanesan:
- PS FericSare,
- PS Besusu,
- PS Dotic,
- PS Weberek,
- PSAilora no
- PS Aituha.
Liga mos ba Ekipamentu ba atendimentu la sufisiente, Transporte Ambulansia ida deit ho nia kondisaun grave hela, Agora daudaun temporariamente uja hela Ambulansia Munisipio hodi halo atendimentu, Aimoruk Item balun laiha no Kondisaun Postu Saude sira La Seguru, tamba laiha ema atu tau matan ba objetus Estado hirak ne’e.
Problemas menus rekursus tamba kauza ida maka Pesoal Saude nebe destaka ba iha Rai Alas, ne’e lalos Alas Oan. Entaun Pesoal Saude nebe destaka ba neba, fim de semana lolo lakon tiha, la kaleur deit, husu muda ona ba fali sira nian rai. Ema Alas Oan Rasik iha, maibe iha rekrutamentu Rai Nain Alas Oan La Pasa iha teste. At liu tan maka La Liu iha Selesaun dokumentus.
Tuir mai atan hau nia observasaun iha terrenu hatudu mai ami katak, Emfermeiru/a no Parteira mais ou menus nain 10 too agora governu hapara kontratu tamba remata kontratasaun iha dia 31/12/2023. Ninia konsekuensia maka agora daudaun Postu Saúde hirak nebe hau temi, abandonadu, no temporariamente Taka Hela deit. La halo atendimentu tamba Pesoal Saude Laiha.
governu iha duni neon atu tau matan ba ami iha rai Alas. Favor tau Pesoal Saude ne’e, Ema Alas Oan, atu nune Pesoal Saude ne Hela Metin. Kuandu aloka Ema husi Fatin Seluk ba, Lalos La diak Lae, Maibe Servisu La Fokus. La kaleur deit nia husu muda fali ona. Kuandu sira muda ! Klaru kedas, Postu Saude Mamuk fali ona. Nebe favor ida Governu Tau Matan ba, hodi hatan ba ita nia Lian Fuan hirak nebe Polítikus Nain Sira kanta iha Palku Politiku ne’ebe ita ràsik maka promete iha biban hirak liu ona, agora biban ba povo ejije, ita nia Solidariedade iha biban kaer ukun ida ne’e.
Asuntu Saúde, sai polémika daudaun ne’e, ita akompaña, haré no rona, menus pessoal saúde hodi halo tratamentu ba pasiente sira, sériu tebes wainhira laiha aimoruk atu fó ba pasientes. Hó Stock Aimoruk laiha, afeta fali ba Postu Saúde balun labele ona kontinua hala’o tratamentu ba pasiente sira no iha posibilidade bele taka. Hapara pesoal saúde profisional sira ladún saudavel, hodi fó impaktu ba atendementu pasiente sira, liu-liu iha sala Emerzénsia no Sala Baixa, inklua professional saúde sira ne’ebe destaka iha klínika no hapara kontratu la hó saudavel














