Reportajen : Lidia Amaral
Tve-t, Dili Kinta feira (29-02-2024) – Governu Timor-Leste liu husi Ministerio Interior no Secretaria Estadu Protesaun Civil no Autoridade Nasional Protesaun Sivil (APC) ho parseria ho Uniaun Europeia, komunidade pasifiku oficialmente lansa implementasaun projetu”Seguransa no Reziliensia iha pasifiku faze daruak iha Timor-Leste (sigla inglesa BRSP).
Inisiativa importante ida ne’e ho objetivu atu hametin reziliensia no preparasaun ba dezastre sira iha ilha pasifiku laran tomak,projetu ne’e hatudu komprimisiu unifikasu ida atu proteje komunidade husi dezafiu ne’ebe hamosu husi dezastre naturais no mudansa klimatika.
Projetu BSRP II,ne’ebe finansia husi fundu Europeia ba dezenvolvimentu ba dala 11 ho total fundus ho valor EUR 14M,husi valor ne’e 550,000 EUR, mak aloka mai Timor-Leste hanesan kontinuasaun ida husi esforsu sira dahuluk ne’ebe hahu husi hamenus impaktu dezastre nian iha rejiaun ne’e projetu kolaborativu ida ne’e envolve ajensia sira husi pais ilha pasifiku 15 iha ambitu intra-APC programa redusaun risku dezastre naturais.
Liu husi diskursus durante lansamentu ne’e Exelensia Domingos Mariano Reis,Secretariu Estadu Protesaun Sivil,afirma dedikasaun Governu nian hodi apoia projetu BSRP no Exelensia hateten katak,hafoin asina Mou iha loron 4 fulan janeiru tinan 2024 ami iha komprimisiu tomak atu implementa projetu BSRP II ho susesu iha mos inisiativa ida ne’e importante tebes atu hasa’e ita nia jestaun ba risku dezastre no harii reziliensia,multisetorial,no asegura partisipasaun inkluziva iha ita nia esforsu atu kombate efeitu dezastre no mudansa klimatika.
Memorandu entendimentu (MoU) ne’ebe asina entre reprejentante sira husi Autoridade Protesaun Sivil ne’ebe lidera husi superintendente Ismail da Costa Babo no komunidade pasifiku ne’ebe reprezenta husi vice Diretor jeral siensia no kapasidadera Dra.Paula Vivili hatur objetivu sira husi projetu ne’e inklui hadia jestaun ba risku no dezastre iha Timor-Leste hasae reziliensia, multisetorial no prontidaun ba resposta no rekoperasaun ne’ebe ho efisiensia no promove partisipasaun inkluziva iha dezeñu,implementasaun no avaliasaun projetu nian.
Reprezentante Uniaun Europeia ba Timor-Leste,Vice-xefe Misaun Sr.Christoph Sorg mos fahe ninia hanoin konaba inisiativa husi projetu ida ne’e hanoin sira ne’e refleta husi dezafiu ne’ebe nia papel atu hametin rejiaun sira nia reziliensia
“projetu BSRP II reprezenta ita nia esperansa koletiva no reziliensia ho objetivu atu hametin ita nia preparasaun no resposta ba dezastre sira,”Dehan vice xefe Misaun.
Tamba rejiaun pasifiku sei kontinua hasoru ameasa barak liu tan husi dezastre natural no mudansa klimatika,lansamentu projetu BSRP II marka ona marco ida ne’ebe signifikativu no esforsu koletivu atu proteje no no hasae reziliensia komunidade sira nian liu husi parseria no kolaborasaun TL no nasaun viziñu sira iha pasifiku sei haka’as an atu hamenus impaktu dezastre nian no asegura futuru ida ne’ebe seguru liu ba jerasaun sira tuir mai.














