banner 928x800

AHDMTL Konsidera Aktu SNI Viola Direitus humanus no Direitu Ema Ho Defisiensia

Tve-t Dili, Segunda-feira (06/05/2024) – Relasiona ho aktu ne’ebe halo husi membru Servisu Nasional Intelijénsia (SNI), Iha loron-1 fulan-maiu, 2024,  tiru joven ida hosi kotuk to’o borus iha kalilin, no baku tan joven na’in-rua, inklui ami-nia maluk defisiénsia matan ida iha suku Beiseuk, Postu administrativu Titomar, munisipiu Covalima. Tuir relatériu hosi fatin akontensimentu, SNI ne’e baku ami-nia maluk defisiénsia matan to’o liman tohar ho kondisaun grave (iha parte liman-loos). Tanba ne’e, ami hosi Asosiasaun Halibur Difisiénsia Matan Timor-Leste, liuhosi Komunikadu emprensa ida-ne’e, hato’o ami-nia lamentasaun no kondena tebes aktu brutalizmu hirak ne’e.

“Nu’udar ita hotu hatene katak, Timor-Leste estadu direitu demokratiku, iha ne’ebé supremasia Konstituisaun, ema hotu hanesan iha lei nia oin no respeitu ba direitos humanos, nu’udar prinsipiu baziku sira ina estadu direitu demokratiku. Hahun ba prinsipiu estadu direitu mak, amiMosi Asosiasaun Halibur Defisiénsia Matan TimorLeste, kondena aktu ne’ebé komete hosi membru Servisu Nasional Intelijénsia nu’udar aktu ne’ebe viola prinsipiu hirak ne’e, liuliu violasaun ba direitos humanos, ein espesial viola direitu ema no difisiérisia nian”, dehan porta-voz defisiente liu husi Komunikadu imprensa segunda-feira (06/05).

Ho nune’e liu hosi Komunikadu ne’e, Asosiasaun Defisiensia Timor-Leste hakarak ejiji ba:

  1. Komandu Jeral PNTL, Diresaun Servisu Nasional Intelijénsia atu toma responsabilidade ba aktu ne’ebé komete host membru SNI no prosesa ho transparante no rigor tuir requiamentu hotu mak vigora iha estadu ida-ne’e, se justu liu demiti hosi nia kargu;

2 Provedoria Direitos Humanos e Justiga (PDHJ), atu tulun vititima sira hodi prosesa no akompajia prosesu investigasaun sira atu bele la‘o ho transparente to’o hetan justisa loloos;

  1. Mmistériu Defeza no Seguransa hamutuk ho PNTL no F-FDTL kopera ho PDHJ atu integra matéria sira kona-ba direitos humanos, huliu direitu ema ho defisiénsia nian iha formasaun akademia PNTL no F-FDTL nian, atu tha futuru, asaun sa de’it mak membru seguransa Sira hala’o iha terenu bele respeita povu kbi’it-laek nia direitu, liuliu direitu ema ho defisiénsia man;
  2. Instituisaun PNTL no F-FDTL nu’udar protetor lei no orden no liman-kro’at povu nian atu hatudu profisionalizmu iha atuasaun sa de’it iha ambiente estadu direitu demokratiku no tau aas no respeita prinsipiu sira direitos humanos nian, liuliu direitu ema ho defisiensia:
  3. Sosiedade hotu, atu respeita ami defisiente sira-nia direitu iha asaun pratiku sa de’it, hodi ami mos bele goza direitu ho liberdade iha ambiente estadu direitu demokratiku.

 

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *