banner 928x800

PLP Husu Ministra Saude Hadia Sistema Saude Iha Rai Laran

Tve-t,Dili terxa feira  (21/05/2024)  – Bankada opozisaun Partidu Libertasaun Popular (PLP) Deputada Maria Angelina Lopes Sarmento husu Ministra Saude Hadi’a sistema iha rai laran ne’ebe enfrenta hela krize rezulta sofrementu ida imensu ba povu Timor-Leste.

Desizaun hosi Ministra saúde hodi hakotu kontratu profisionál saúde nian agrava problema subkontratasaun ka menus profisionál saúde ne’ebé ezistente.Kapasidade reduzida atu fornese servisu saúde ne’ebé esensiál, hodi nune’e hetook husik Povu Doben Timor-Leste sai vulnerável liután.

Falla atu garante distribuisaun ida ekitativa hosi profisionál saúde hamosu disparidade entre munisipál. Asesu deziguál ba kuidadu médiku, ho área barak tebes mak gravemente dezasistida ka la-hetan tratamentu.

Abordajen laxista (Asal Bapak Senang, ABS) hosi Sra. Ministra korrompe profisionalizmu hosi profisionál saúde. Kualidade kuidadu saúde diminui nafatin no enfrakesa responsabilidade,Nomeasaun ba empreteiru konstrusaun nian hodi halo akizisaun médika interrompe fornesimentu medikamentu no ekipamentu médiku.

Falta krítika rekursu saúde, ne’ebé afeta pasiente sira.

Falta experiénsia hosi MInistra no favoritizmu kompromete prosesu halo desizaun.

Má-jestaun rekursu saúde no potensiál korrupsaun.Povu Doben Timor-Leste rihun rahun mak sofre tebes ba kuidadu saúde inadekuadu, nune’e Ministra viola sira-nia direitu ba saúde (Cfr. Artigu 57) no direitu ba moris (Art. 29).

Taxa mortalidade aumenta no sofrementu prolongadu.Taxa Mortalidade Alarmante: Rejistu hosi Mortuáriu revela taxa mortalidade asustadora ida ho aproximadamente 134 pessoas kada fulan durante fulan 10 nia laran, hosi Jullu 2023 to’o Abríl 2024, hosi de’it HNGV, iha Governu ida-ne’e nia ukun, tuir publikasaun hosi Diáriu Independente iha 13 Maiu 2024.

PLP konsidera Governu ida-ne’e, partikulármente Ministériu Saúde, halimar demais ona ho Povu nia vida. Bazeia ba númeru alarmante ida neé mak ami husi bankada opozisaun husu atu halo inqérito parlamentar tansa fulan 10 ekilibrado ho mate 1.348 pessoas iha ukun ida ho maioria ne, tuir lolos buat hotu bele lao normal hela.

“Hau hakfodak PPN hatete dehan deputado la hatene lei tanba lori ona ba partisipa iha MP sei husu tan inquérito parlamentar. Tuir lolos bancada governo halo reflesaun tanba sa iha periodo menos de 3 meses bancada opozisaun recorre meios legais hotu-hotu atu husu intervensaun lalais iha setor saude, tanba ne ligado ho povo nia vida. Falla hosi Ministra atu koordena ho autoridade Indonézia nian mak permite raiva tama iha Timor-Leste.Risku ba saúde públika, ne’ebé halo Povu Doben balu tenke lakon vida no fó presaun estra tan rekursu saúde nian ne’ebé menus ona”, Angélina Informa.

Nune’e Inkapasitasaun ba Institutu Nasionál capacitação do Instituto Nacional de Farmácia e Produtos Médicos (INFPM)Restrinji kompra direita ho klínika privada sira ne’ebé favoresida ba Ministra.Enrikimentu própriu ho kusta saúde públika, nune’e Povu Doben nia moris, no distribuisaun justa iha rekursu sira.

Nia Dehan Jestaun setór saúde iha Timor-Leste hosi Ministra durante fulan 10 dezde ukun ne’e marka ho inkompeténsia, korrupsaun no deskonsiderasaun ba moris-di’ak hosi Povu Doben Timor-Leste. Reforma urjente no responsabilizasaun sai esensiál atu restaura konfiansa iha Governu ida-ne’e no garante asesu ekitativu ba rekursu no saúde. Sra. Ministra sei responsabiliza ba ninian aktu oioin, mais sedu ou mais tarde.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *