Reportagem: Sidonio Caet
Tve-t Dili Quinta-Feira (22/02/2024) – Governu Timor-Leste liu husi Reniaun Konsellu Ministrus aprova Pilar Tolu hanesan Komunidade Polítika no Seguransa, Komunidade Sósiu-kulturál no Komunidade Ekonómika, hodi lori Timor-Leste atu adere ba Asosiasaun Nasaun Sudeste Asiatiku (ASEAN).
Projetu Pilar tolu ne’e aprezentasaun ida husi Ministériu Negósius Estranjeirus no Kooperasaun (MNEK) Bendito Dos Santos Freitas bainhira partisipa iha Reniaun Konsellu Ministru iha Palasiu Governu Quarta-Feira (21/02).
Aprovasaun projetu Rezolusaun Governu ne’e sai hanesan mekanizmu koordenasaun iha prosesu adezaun Timor-Leste nian ba ASEAN nu’udár membru plenu ASEAN nian.
Tanba ne’e Haree ba prosesu negosiasaun akordu oioin no instrumentu vinkulativu sira seluk iha planu internasionál nian sei intensifika no tanba ninia ezijénsia no partikularidade sira, nune’e presiza asegura lideransa no reprezentasaun Estadu Timor-Leste nian iha negosiasaun sira ne’e.
Ho nune’e Ministru Negósius Estranjeirus no Kooperasaun nomeia nu’udár Xefe Negosiadór, ne’ebé responsavel hodi halo negosiasaun liu husi halo koordenasaun ho membru Governu sira ne’ebé responsavel ba kestaun ne’ebé iha hela negosiasaun.
Iha Rezolusaun Nonu Governu ne’e estabelese ona kriasaun grupu traballu tékniku sira hodi akompaña pilár tolu (Komunidade Polítika no Seguransa, Komunidade Sósiu-kulturál no Komunidade Ekonómika) hodi adere ba ASEAN no prevee relatóriu trimestrál sira ba Konsellu Ministrus inklui Grupu traballu sira ne’e teknikamente sei koordena husi Diresaun-Jerál ba Asuntus ASEAN, ho supervizaun husi Vise-Ministra ba Asuntus ASEAN.
Enkuantu objetivu husi medida ida ne’e mak atu asegura konkretizasaun efetiva hosi kompromisu ne’ebé asume ona ba adezaun plena ASEAN ho adosaun progresiva husi Timor-Leste kona-ba instrumentu diferente ho natureza polítika, administrativa no lejizlativa, atu bele la’o tuir sistema nasionál ho norma regulamentár no rekomendasaun sira ASEAN nian.














